논문 상세보기

청유표현의 한국어-튀르키예어 대조 분석과 교육적 적용 방안 KCI 등재

A contrastive analysis of Korean–Turkish hortative constructions and their pedagogical applications

  • 언어KOR
  • URLhttps://db.koreascholar.com/Article/Detail/447080
구독 기관 인증 시 무료 이용이 가능합니다. 6,000원
외국어교육 (Foreign Languages Education)
한국외국어교육학회 (The Korea Association Of Foreign Languages Education)
초록

This study examines Korean–Turkish hortatives using a quasi-spoken parallel corpus and proposes a three-stage instructional model. From 20 K-dramas, 457 hortative–response pairs were extracted through a three-step protocol. In Korean, indirect strategies (77.7%) outweighed direct forms (22.3%). In translation, however, many indirect Korean hortatives were rendered as direct forms in Turkish, indicating speech-act clarification and a typological asymmetry between the languages. A chi-square test showed that speaker gender significantly influenced t he K orean choice o f hortative type ( χ² =14.21, p < .01), whereas this effect was largely neutralized in the Turkish renderings. Differences also emerged in refusal sequences: avoidance and silence in Korean tended to be translated as explicit refusals in Turkish. On this b asis, the p aper a dvances a n Awareness–Analysis–Application model that sequences corpus-based noticing, guided contrastive analysis, and discourse-level tasks. The model aims to move beyond grammar- centered instruction and to strengthen learners’ pragmatic competence in authentic interaction, with adaptable materials for tertiary-level Korean programs for Turkish-speaking learners.

Bu çalışma, Korece ve Türkçedeki istek-teklif yapılarını sözlü dile yakın paralel bir derlem kullanarak incelemekte ve üç aşamalı bir öğretim modeli önermektedir. 20 Kore dizisinden, üç adımlı bir protokol aracılığıyla 457 adet istek-teklif-yanıt çifti çıkarılmıştır. Korecede, dolaylı s tratejiler (%77,7), doğrudan biçimlere (%22,3) göre daha ağır basmıştır. Ancak çeviride, Korecedeki birçok dolaylı istek-teklif ifadesinin Türkçeye doğrudan biçimler olarak aktarıldığı görülmüştür; bu durum, söz edimi belirginleştirme (speech-act clarification) ve diller arasındaki tipolojik bir asimetriye (typological asymmetry) işaret etmektedir. Ki-kare testi, konuşmacı cinsiyetinin Korece istek-teklif tipi seçimini anlamlı düzeyde etkilediğini (χ² = 14,21, p < .01) göstermiş, ancak bu etkinin Türkçe aktarımlarda büyük ölçüde nötrleştiği saptanmıştır. Reddetme sekanslarında (refusal sequences) da farklılıklar ortaya çıkmıştır: Korecedeki kaçınma ve sessizlik, Türkçeye belirgin reddetme ifadeleri (explicit refusals) olarak çevrilme eğilimindedir. Bu bulgulardan yola çıkarak makale, derlem temelli fark etme (corpus-based noticing), yönlendirilmiş karşılaştırmalı analiz (guided contrastive analysis) ve söylem düzeyinde görevleri (discourse-level tasks) sıralayan bir Farkındalık– Analiz–Uygulama (FAA) modeli sunmaktadır. Model, dil b ilgisi odaklı öğretimin ötesine geçmeyi ve anadili Türkçe olan öğreniciler için yükseköğretim düzeyindeki Korece programlarına yönelik uyarlanabilir materyallerle, öğrencilerin otantik etkileşimdeki edimsel yeterliğini (pragmatic competence) güçlendirmeyi amaçlamaktadır.

목차
I. 서론
II. 이론적 배경과 연구 방법
    1. 이론적 배경
    2. 청유표현의 유형 분류와 선행연구 검토
    3. 연구 자료 및 분석 기준
III. 청유표현 유형에 따른 번역 양상 분석
    1. 분석 개요
    2. 직접형 청유문의 번역 양상
    3. 간접형 청유문의 번역 양상
    4. 의역형 청유문의 번역 양상
    5. 명령형 청유문의 번역 양상
IV. 담화 맥락에 따른 청유 화행의 대조 분석
    1. 화자 성별에 따른 사용 양상의 대조 분석
    2. 화자 연령대에 따른 사용 양상의 대조 분석
    3. 응답 유형에 따른 수행성의 대조 분석
V. 결론 및 교육적 제언
    1. 연구 요약
    2. 청유 화행의 단계별 교수-학습 내용 설계(안)
    3. 교수·학습 모형 제언(AAA 모형: awareness–analysis–application)
참고문헌
부록
저자
  • 조은숙(연세대학교 언어정보원, 교수) | Cho Eun-Suk